| Whiplash | |
|
Een bepaald klachtenpatroon dat we vooral zien bij mensen die als inzittende van een auto betrokken zijn bij een ongeval. Klassiek is de aanrijding van achteren, doch ook bij zijdelingse of frontale aanrijdingen kan het optreden. Op de nek werken grote krachten in door de versnelling en vertraging van het ongeval. Daardoor kunnen letsels optreden zowel van de botten, als de banden en spieren. Er is nog onvoldoende inzicht in het mechanisme van het whiplash letsel, alhoewel er veel botsproeven (ook met proefdieren) zijn gesimuleerd. In de praktijk blijkt dat er meestal geen aantoonbare beschadiging als oorzaak voor de klachten kan worden gevonden. Beloop van het whiplash letsel Bij 70% van de slachtoffers verdwijnen de klachten binnen 3-6 maanden. Bij 30% echter blijken zich chronische klachten te ontwikkelen met beperkingen in de dagelijkse activiteiten. Bij 10% bestaan er voor onbepaalde tijd ernstige pijnklachten. Belangrijkste probleem is dat om onduidelijke redenen de klachten niet verdwijnen maar chronische worden, ondanks dat geen lichamelijke afwijkingen kan worden gevonden. In die fase van chronisch worden treden allerlei gedragsmatige factoren op waardoor het beloop nog extra ongunstig wordt beïnvloed, soms zelfs zodanig dat deze factoren de klachten ontstaan door het letsel zelf gaan overheersen. Quebec Taskforce Een groep wetenschappers is bijeen gekomen en heeft een indeling gemaakt in de klachten optredend na een whiplash letsel. Zij onderscheiden een viertal klassen: 1. Klasse 1 is nekpijn en stijfheid zonder lichamelijke afwijkingen 2. Klasse 2 is nekpijn met bewegingsbeperking door spier en gewricht letsel 3. Klasse 3 is nekklachten met verschijnselen van zenuwuitval 4. Klasse 4 is nekklachten met breuken van wervels Opvallend is dat hetzelfde scala aan klachten in alle 4 de klassen kan voorkomen. Klachten spectrum Stijfheid en verminderde beweeglijkheid, krachtsverlies en tintelingen. | |
| De nekhernia |
|
Een hernia (Hernia Nuclei Pulposi, HNP) is een uitstulping van de tussenwervelschijf. Deze uitstulping drukt op een zenuw, waardoor pijnklachten ontstaan. Hernia operaties zijn zeer frequent door neurochirurgen uitgevoerde ingrepen. Van de bijna 11.000 die er elk jaar in Nederland worden gedaan nemen de neurochirurgen er ruim 9000 voor hun rekening. Hernia's kunnen overal in de wervelkolom voorkomen. Het meest voorkomend zijn hernia's onder in de rug, gevolgd door die in de nek. De verhouding rug:nek is ongeveer 7:1. De halswervelkolom bestaat uit zeven wervels. De meeste bewegingen en de grootste bewegingsmogelijkheid bestaat tussen de atlas en de draaier, resp. de eerste en tweede nekwervel. Tussen twee wervellichamen ligt telkens een tussenwervelschijf. Deze schijven verhogen de elasticiteit en de bewegingsmogelijkheden van de wervelkolom. In het wervelkanaal verloopt het ruggenmerg, en telkens tussen twee wervels verlaten links en rechts twee zenuwwortels het wervelkanaal. De meest voorkomende nekhernia's liggen tussen de 6e en de 7e wervel, maar ze kunnen ook op de andere niveaus voorkomen. Slijtage of degeneratie van een tussenwervelschijf is een normaal proces dat bij iedereen in meerdere of mindere mate plaatsvindt. Daarbij kan de tussenwervelschijf gaan uitpuilen, er kan echter ook een scheur in de vezelring optreden. Hier doorheen kunnen stukken uit de kern naar achteren gedrukt worden in de richting van het wervelkanaal. Meestal scheurt de ring op de zwakste plek, en dat is precies waar de zenuwwortel het wervelkanaal verlaat. Iedereen kan een hernia krijgen, en waarom dit bij de een wel en bij de ander niet gebeurt is niet bekend. Wel zie je hernia's iets vaker in bepaalde families optreden. Vaak gaan nekklachten aan het optreden van een hernia vooraf. De verschijnselen van de hernia bestaan uit pijn die in de arm uitstraalt, eventueel met een doof of prikkelend gevoel. Deze pijn treedt min of meer op in het verzorgingsgebied van de zenuw waarop de druk wordt uitgeoefend, al is dit niet zo typisch als bij de hernia onderin de rug. Druk op de zenuw kan een verlies van functie van de zenuw betekenen. De functie van de zenuw is tweeledig: de zenuw verzorgt de spieren, maar ook een huidgebied. Iedere zenuw heeft zijn "eigen" spier en huidgebied. De stoornissen die kunnen optreden kunnen bestaan uit verlammingsverschijnselen van een of meer spieren, of een prikkelend dan wel doof gevoel. Omdat bij hoesten, niezen en persen (HNP) de druk in het wervelkanaal wordt verhoogd, dus ook op de zenuwwortel, kan de pijnuitstraling toenemen. Als er sprake is van een grote, meer in het midden gelegen hernia (eventueel bij een al nauw wervelkanaal), kan het zijn dat er vooral druk wordt uitgeoefend op het ruggenmerg. Dit geeft dan verschijnselen aan de benen, zoals loopstoornissen. Dit zijn dezelfde verschijnselen als die welke optreden bij de vernauwing van het wervelkanaal door een benige oorzaak. Om aan te tonen dat de pijn in de arm inderdaad veroorzaakt wordt door het uitstulpen van de tussenwervelschijf moet verder onderzoek gebeuren. Meestal zijn er al "gewone" foto's van de nek gemaakt, die alleen iets zeggen over de botten (wervels) Er zijn 2 soorten onderzoek die de hernia zelf zichtbaar kunnen maken: Het is vooral geschikt voor het zichtbaar maken van de weke delen (tussenwervelschijf, zenuwwortel) maar laat de benige structuren minder goed zien. Röntgenonderzoek van het wervelkanaal. Dit onderzoek is vooral geschikt om de botstructuren weer te geven. Het onderzoek lijkt op de caudagrafie. Dit onderzoek wordt alleen nog in bijzondere gevallen gedaan, nl. wanneer de MRI onvoldoende informatie geeft of om andere redenen niet kan worden verricht. |