| Slijmbeursontsteking in de schouder | |
|
De slijmbeurs kan door meerdere oorzaken geïrriteerd raken. Bij jongere mensen ontstaat het vaak door overbelasting, voornamelijk bij werkzaamheden boven het hoofd. Ook kan door een klein ongeval, zoals zich vertillen of een val, een scheurtje in de spier ontstaan. Bij oudere mensen is de spieraanhechting kwetsbaarder. Er ontstaan eerder scheuren, welke moeilijker genezen. Hierdoor wordt het spieroppervlak onregelmatig en raakt de slijm-beurs sneller geïrriteerd. Het subacromiale impingement syndroom komt zéér veel voor. Veel voorkomende klachten zijn: Op grond van de beschrijving van de klachten wordt de diagnose vaak al vermoed. Bij het lichamelijk onderzoek worden testjes uitgevoerd, waardoor de klachten tijdelijk kunnen toenemen. Meestal wordt een röntgenfoto gemaakt om andere oorzaken uit te sluiten. Soms is op de foto een kalkafzetting te zien. Kalkafzettingen zijn een teken van een (genezen) spierbeschadiging. In enkele gevallen wordt een MRI (magnetische scan) gemaakt om een scheur in de spieraan-hechting op te sporen. Een MRI is niet noodzakelijk voor een juiste diagnose. De slijmbeursirritatie geneest meestal vanzelf door middel van rust. De genezing kan enkele weken tot maanden duren. Bij hardnekkige irritatie worden één of meer injecties in de slijmbeurs gegeven. Indien de aandoening chronisch is kan tot een operatie worden besloten. | |
| Schouderpees ontsteking |
|
Een schouder is een tamelijk instabiel gewricht, waardoor de schouderspieren vaak grote krachten moeten verwerken. Bij veel takken van sport, zoals zwemmen en racket- en werpsporten en sommige balsporten worden de spieren en vooral de pezen in de schouder fors belast. Peesontstekingen zijn vaak overbelastingsblessures. De pijnklachten door de peesontsteking kunnen worden ingedeeld naar toenemende ernst: Fase 1: Alleen pijn na sportbeoefening Fase 2: Ook pijn bij aanvang van sportbeoefening Fase 3: Ook pijn gedurende sportbeoefening Fase 4: Zelfs pijn in rust |
| Overbelasting van de nek- en schouderspieren |
|
Het hoofd en de nek kunnen wel worden bewogen maar vooral omhoog en omlaag kijken is pijnlijk. Het onbelast heffen van de schouders is pijnlijk. Overbelasting en foute belasting van de spieren die aanhechten aan de basis van de schedel door te zwaar of langdurig tillen. Dit kan ook voorkomen bij beroepen waarbij men de hele dag moet typen of schrijven en, onbewust, de schouders heft. |
| De instabiele schouder ("schouder uit de kom") |
|
Het schoudergewricht is het meest instabiele gewricht van het lichaam. Bij een val of een plotselinge krachtige beweging kan de schouder uit de kom gaan (ontwrichting of luxatie genoemd). In 95% van de gevallen luxeert de schouderkop naar de voorzijde. Hierbij komt de kop dus voor de kom te zitten. Dat de schouder een instabiel gewricht is wordt onder andere verklaard doordat de kom niet een echte kom is maar een botdeel is met een vrij vlak oppervlak en doordat de kop van de schouder veel groter is dan (het botgedeelte van) de kom. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de heupkop en de heupkom. Rondom de schouderkom zit een kraakbeenrand (het labrum) die de kom vergroot en een "bumperfunctie" heeft ter voorkoming van luxaties. Een ontwrichting ontstaat door een plotselinge beweging zoals een val of een ruk aan de arm. Indien de kracht groot genoeg is kan de kop bij een luxatie de kraakbeenrand (het labrum) los scheuren. Vaak scheurt daarmee ook het kapsel, dat versterkt is met banden (ligamenten), aan de voorzijde los. Dit zorgt ervoor dat de bumperfunctie nadien ontbreekt en het kapsel met de ligamenten aan de voorzijde niet meer op spanning staat bij bewegen van de arm naar achter. Bij bewegen van de arm naar achter wordt de kop naar voor geduwd. Bij onvoldoende tegenkracht kan de kop van de schouder daarom een volgende keer veel makkelijker over de voorrand van de kom schieten en dus opnieuw luxeren. Er zijn mensen bij wie het schouderkapsel van nature ruim is (laxiteit). Een (te) ruim kapsel kan ook aanleiding zijn tot schouderklachten, hierbij is echter geen sprake van een beschadiging. Deze vorm van instabiliteit bestaat niet uit echte luxaties, maar uit een instabiel gevoel en een klikkende sensatie, omdat de schouderkop op de rand van de kom kan staan en vervolgens weer terugschiet in zijn normale positie (subluxaties). Deze vorm van instabiliteit is over het algemeen moeilijk behandelbaar. |
| Ontwrichting van de schouder |
|
De normale contouren van de schouder zijn verstoord en het sleutelbeen staat hoger. Door erop te duwen komt het terug in de kom, maar veert weer terug. Dit noemen we het Pianotoets fenomeen. Wanneer bij het borstbeen het sleutelbeen uiteinde is verschoven achter het borstbeen kan er een gevaarlijke situatie ontstaan door druk op grote bloedvaten en luchtwegen. Dit komt gelukkig zeer zelden voor, maar vereist operatieve behandeling. Door de oppervlakkige ligging van het sleutelbeen net onder de huid is het meestal wel duidelijk of een sleutelbeen gebroken is, of uit de kom.Uw orthopedisch chirurg zal toch een voorzichtig onderzoek doen om er zeker van te zijn dat er geen zenuwen of bloedvaten beschadigd zijn. Een röntgenfoto wordt vaak gemaakt om de plaats en ernst van de breuk of ontwrichting te bepalen. En zo een behandelingsplan op te stellen. Behandeling Sleutelbeen-breuken genezen meestal prima met een niet-operatieve behandeling: Een kind moet deze mitella meestal 2-3weken omhouden en een volwassenene meestal 3-4 weken. om de positie ervan te fixeren. te beperken. Deze verdwijnt meestal na een tijdje, maar een kleine bobbel kan blijven. U moet echter niet gaan sporten, voordat de volledige schoudersterkte is teruggekeerd. van de gewrichtsbanden van de schouder, is een operatie nodig. Meestal leidt dit een goed resultaat. Ontwrichtingen van het sleutelbeen kunnen zowel operatief als niet-operatief worden behandeld, afhankelijk van de ernst, plaats, uw beroep en bijvoorbeeld of het uw dominante (links/rechts) arm is. Vooral bij zware belasting wordt eerder gekozen voor een operatie, maar de resultaten ontlopen elkaar niet als het niet geopereerd wordt. Een aantal technieken om het gewricht weer te fixeren zijn bekend. |
| Rotator-cuff-peesontsteking |
|
Rotator-cuff-peesontsteking (zwemmersschouder, tennisschouder, werpersschouder, bewegingsbeperkingsyndroom van de schouder) is het scheuren en zwellen van de rotator cuff (de spieren en pezen die de bovenarm in het schoudergewricht vasthouden). Deze pezen raken vaak geblesseerd bij sporten waarbij de arm herhaaldelijk boven het hoofd wordt bewogen, zoals bij het werpen bij honkbal, het heffen van zware gewichten boven de schouder, het serveren van de bal in racketsporten en het zwemmen van vrije slag, vlinderslag of rugslag. Door het herhaaldelijk boven het hoofd bewegen van de arm schuurt de bovenkant van het armbot tegen het schoudergewricht en de pezen, waardoor afzonderlijke vezels scheuren. Als de beweging ondanks de pijn wordt voortgezet, kan de pees scheuren of kan er zelfs een deel van het bot afscheuren. De rotator-cuff-peesontsteking kan ook onderdeel van het symptomencomplex RSI vormen. Pijn in de schouder is het voornaamste symptoom. In het begin treedt de pijn alleen op tijdens activiteiten waarbij men de arm boven het hoofd moet tillen en deze krachtig naar voren moet brengen. Later kan zelfs pijn optreden wanneer de arm naar voren wordt gebracht om iemand een hand te geven. Meestal doet wegduwen van voorwerpen pijn, maar naar zich toe trekken ervan niet. De diagnose wordt gesteld wanneer specifieke bewegingen, vooral het boven de schouder heffen van de arm, pijn en gevoeligheid veroorzaken. Soms kunnen artrogrammen (röntgenfoto's die worden genomen nadat een op röntgenfoto's zichtbare vloeistof in het gewricht is geïnjecteerd) complete scheuren van de rotator-cuff-pees waarnemen, maar gewoonlijk zijn ze niet gevoelig genoeg om gedeeltelijke scheurtjes waar te nemen. De behandeling bestaat uit rust voor de geblesseerde pezen en versterking van de schouder. Oefeningen waarbij iets moet worden weggeduwd of waarbij de ellebogen boven de schouder worden getild, moeten worden vermeden. De patiënt kan, als dit niet pijnlijk is, doorgaan met upright rowing met losse gewichten (door de ellebogen te buigen, niet door ze op te heffen) en latpulling op een gewichthefmachine, waardoor de latissimusspier in de rug en schouders wordt getraind. Wanneer de blessure uitgesproken ernstig is, de pees volkomen gescheurd is of de blessure niet binnen een jaar geneest, is soms een operatieve ingreep noodzakelijk. |
| Sleutelbeen fractuur |
|
Het sleutelbeen (clavicula) is een rond bot dat het schouderblad verbindt met het borstbeen. Aan beide uiteinden zit een gewricht. Tussen borstbeen en sleutelbeen zit het Sterno-claviculaire gewricht, tussen schouderblad en borstbeen het Acromio-claviculaire gewricht. Omdat dit behoorlijk beweeglijke gewrichten zijn, die ook nog klappen moeten opvangen zit in beide nog een kraakbeenschijfje (een zogenaamde meniscus). Alle bloedvaten en zenuwen naar de arm lopen onder het midden van het sleutelbeen door. 1. Een gebroken sleutelbeen treedt op door een val op de schouder of een directe klap. De kracht van de val wordt via het schouderblad overgebracht op het sleutelbeen. Het is een veel voorlomend letsel bij vooral twee groepen mensen: kinderen en atleten. Het gebeurt zelfs wel eens dat tijdens de geboorte van een baby het sleutelbeen al blijkt te zijn gebroken. Het sleutelbeen van een kind kan gemakkelijk breken omdat het sleutelbeen pas volledig is uitgehard als je 20 jaar oud bent. Van de sporters zie je het regelmatig bij wielrenners. 2. Ontwrichting van het sleutelbeen - Door een val op de elleboog kan het acromioclaviculaire gewricht uit de kom raken. Door een directe klap of botsing met een tegenstander kan het sternoclaviculaire gewricht luxeren. 3. Meniscusscheur van de gewrichtjes 4. ontsteking of overbelasting van de gewrichtjes |
| Sleutelbeen fractuur |
|
Het schouderblad (scapula) is een driehoekig dun bot. Het vormt de verbinding van de bovenarm met de romp. Het schouderblad is aan de romp bevestigd met het sleutelbeen. In de gewrichten tussen het sleutelbeen en het borstbeen en tussen het sleutelbeen en het schouderblad, kan een grote bewegingsuitslag worden gemaakt. Daardoor kan de arm helemaal omhoog worden gebracht langs het hoofd en kan de hand een bijna bolvormige ruimte bereiken wanneer we iets willen pakken. Om deze bewegingen met kracht te kunnen maken zijn er veel sterke spieren aan het schouderblad bevestigd. Het schouderblad wordt daardoor goed beschermd tegen inwerkende krachten. Daardoor breekt het haast nooit. Schouderblad-breuken beslaan dan ook minder dan 1% van het aantal botbreuken. Hogesnelheids-ongevallen zoals een motor- of auto-ongeluk of een val van een behoorlijke hoogte kunnen het schouderblad doen breken. Vaak zien we daarbij ook andere grote verwondingen optreden zoals gebroken ribben en schade aan hoofd, longen en de ruggenwervels. Om u de juiste behandeling te kunnen geven, zal uw arts waarschijnlijk röntgenfoto's van de schouder en borst maken om de locatie en classificatie van de breuk te bepalen. Soms is er aanvullend beeldonderzoek nodig in de vorm van bijvoorbeeld een CT-scan. Een of meer delen van het schouderblad kunnen gebroken zijn: Uw arts zal de positie en vorm van de schouder bekijken en schade aan zacht weefsel (huid, open wonden, spierletsel) behandelen. Belangrijk is ook een nader onderzoek naar zenuwbeschadiging maar dat kan soms wegens andere verwondingen moeilijk zijn. Bij de meeste breuken van het schouderblad en met name van het blad zelf, volstaat een eenvoudige mitella. De mitella houdt uw schouder op de juiste plaats terwijl het bot geneest. Dit genezen gaat vaak snel doordat de doorbloeding goed is vanwege de dikke siermantel rondom het schouderblad. In bepaalde gevallen zal uw arts u reeds in de eerste week na het ongeluk lichte bewegingsoefeningen laten doen. Andere fracturen hebben vaak 2 tot 4 weken van fixatie nodig. Uw schouder kan stijf aanvoelen als uw arts de mitella verwijdert. Na verwijdering moet u direct beginnen met beperkt bewegen. Herhaal strekoefeningen tot u uw schouder weer volledig kunt bewegen. Dit kan soms best lang duren, vaak ook door kapselirritatie van de schouder zelf. |